Commonwealth Partnership Uzbekistan tahlilchilari poytaxt aholisi sonining o'sib borayotganini va urbanizatsiyaning tezlashayotganini tahlil qilib, hisobot tayyorladilar.
Urbanizatsiyaning tezlashishi va poytaxt aholisi sonining jadal o'sishi, Commonwealth Partnership Uzbekistan (CMWP) tahlilchilarining fikricha, 2035 yilga kelib shahar aholisi 4 millionga yetishini va Markaziy Osiyodagi eng yirik shahar maqomini mustahkamlashini bashorat qilishga asos beradi.
Tahlilchilarning hisobotiga ko'ra, Toshkentning hozirgi aholi zichligi ko'rsatkichlari – 68 kishi/ga London, Gonkong, Milan kabi global shaharlar bilan qiyoslanadigan zichlikni ko'rsatadi. Shuni ta'kidlash kerakki, global shaharlar ko'pincha aholi zichlashgan joylarga ega bo'lsa-da, Toshkentda bu ko'rsatkich yanada bir tekis taqsimlangan.
Shuni qo'shimcha qilish kerakki, sanoat zonalari 18,73% ni egallaydi, ammo hududlarning qariyb 40% dan ortig'i samarasiz ishlatilmoqda.
Shahar muhitining muvozanatli rivojlanishi, jumladan, ushbu hududlarni ijtimoiy va biznes infratuzilmasining yuqori ulushi bilan qayta qurishni o'z ichiga olishi kerak, — deyiladi CMWP hisobotida.
Bundan tashqari, shahar hududining 35% dan ortig'ini yakka tartibdagi turar-joylar egallaydi, ammo bizning hisob-kitoblarimiz bo'yicha ularda aholining atigi ~25% yashaydi. Shahar aholisining aksariyati (~62%) 12,3% maydonni egallagan o'rta qavatli uylarda yashaydi.
Hisobotda shuningdek, bolalarning 68% eng yaqin bolalar bog'chasidan 500 m masofada yashashi aytiladi. Eng kam ta'minot IZhS hududlarida davlat muassasalarini ochishning qiyinligi sababli kuzatiladi. Biroq, bunday hududlarda xususiy bolalar bog'chalari faol rivojlanmoqda. (ochiq ma'lumotlarga asoslangan). Shu bilan birga, CMWP ekspertlari shahar boshlang'ich va o'rta ta'lim tizimining yaxshi qamrovga ega ekanligini ta'kidlaydilar: xususiy o'quv muassasalarini hisobga olgan holda, bolalarning 94% maktabdan bir kilometr radiusda yashaydi (xususiy maktablarni hisobga olmagan holda bu ko'rsatkich yuqori – 90% dan ortiq).
Ta'kidlanishicha, shahardagi bolalar bog'chalari bilan bog'liq vaziyat maktab muassasalari bilan solishtirganda sezilarli darajada yomonroq. Bolalarning atigi 68% eng yaqin bolalar bog'chasidan 500 m masofada yashaydi.
Xususiy bolalar bog'chalari barcha muassasalarning 45% ni tashkil qiladi. Shahar ichidagi yakka tartibdagi uylar uchun qulaylik muammosi ayniqsa kuchli.
CMWP 2035 yilga kelib aholining avtomobil egaligi 120% ga o'sishini prognoz qilmoqda. Transport tarmog'iga yukni boshqarish uchun shahar transport sxemasini qayta tashkil etish va jamoat transportini izchil rivojlantirish (qulaylik, sifat va mashhurlikni oshirish, yo'nalishlar va qatnovlar sonini ko'paytirish) zarur.
Aholining o'sib borishi – shahar va uning infratuzilmasini rivojlantirishning asosiy omilidir. Shaharning o'sishi kommunal va transport infratuzilmasini ortib borayotgan yukga tayyorlashni talab qiladi. Davlat-xususiy sheriklik – shaharning oldida turgan vazifalarni hal qilishda muhim vositalardan biridir. Infratuzilmani rivojlantirish va yangilashga turtki beradigan DXXni joriy etish uchun normativ-huquqiy baza va tarif siyosatini isloh qilish zarur, — deya ta'kidladilar hisobotda.
Manba: Vzglyad.uz
